Richard Mille RM 64-01 Tourbillon Colnago: Het logo van de legendarische framebouwer op een van 's werelds duurste horloges getuigt van de transformatie die de wielersport de afgelopen decennia heeft ondergaan. Of je dit speelse luxeproduct nu interessant vindt of niet, het biedt altijd een welkome aanleiding voor een gesprek over de ziel van het wielrennen. Om je echter verbonden te voelen met dit traditionele Italiaanse merk, volstaat een simpele pen.
Onlangs vertelde een kennis uit de lokale wielerwereld me over zijn oude Eddy Merckx-racefiets en het verhaal erachter: zijn broer had er als eerste op gereden, en hij had de fiets van Merckx zelf gekregen in de Velo Schauff-winkel in Remagen, waar de nuchtere Belg erop stond de racefiets aan te passen aan de jonge renner.
De grootste wielrenner aller tijden, die tijdens een zakenbezoek aan het Rijnland tijd vrijmaakt voor de lokale, veelbelovende wielrenners – je kunt je nauwelijks dichter bij de ziel van de wielersport bevinden. Ook ik ben af en toe heel dicht bij hem geweest, bijvoorbeeld toen Velomotion twintig jaar geleden Ernesto Colnago bezocht. De juniorbaas leidde ons rond door de productiefaciliteiten en het bedrijfsmuseum, waar we vol ontzag stonden voor de baanfiets die Colnago had gebouwd voor Merckx' poging om het werelduur te verbeteren. En na een lang gesprek drukte Ernesto Colnago, als afscheidscadeau, een balpen met de beroemde "asso di fiori" in de hand van elk van zijn bezoekers, een pen die ik tot op de dag van vandaag koester.
Niet iedereen heeft het voorrecht om Ernesto Colnago (of Eddy Merckx) te ontmoeten. Toch is het relatief eenvoudig om deel uit te maken van de legende van deze fietsfabrikant. Complete Colnago-fietsen zijn verkrijgbaar voor minder dan € 5.000, en zelfs wie iets exclusievers zoekt, hoeft niet per se jarenlang te sparen. Met de recent geïntroduceerde Steelnuovo kom je heel dicht bij de essentie van Colnago: het slanke stalen frame is handgemaakt in Italië en combineert het traditionele materiaal met ultramoderne productieprocessen zoals 3D-printen van de verbindingsstukken. De Steelnuovo voldoet bovendien aan alle nieuwste montagenormen en heeft een moderne bandenspeling van 35 mm. En het frame is naar de huidige maatstaven niet bijzonder duur: de fabrikant vraagt er slechts € 5.500 voor.
Dit is niet bepaald "sportieve luxe", maar hier komt het product van Colnago dat onlangs de aandacht trok om de hoek kijken. Het is een Richard Mille-polshorloge, versierd met het "asso di fiori"-logo, net als mijn pen, en gedecoreerd met onderdelen die doen denken aan de typische vormen van een Colnago carbon frame. De unieke verkoopargumenten van Richard Mille zijn onder andere de uitgebreide eigen productiemogelijkheden en het uiterst complexe uurwerk, dat ongetwijfeld garant staat voor een zeer nauwkeurige tijdweergave. En dan is er nog de exorbitante prijs, die de drager duidelijk identificeert als lid van de superrijken.
Richard Mille 64-01 Tourbillon Colnago: Een luxe object om de pols van de sterren.
Richard Mille staat ook bekend om het oplossen van lastige technische problemen, zoals hoe fietsers hun jaarlijkse kilometers kunnen registreren op een mechanisch horloge. In samenwerking met wielerliefhebber en autocoureur Alain Prost ontwikkelde het horlogemerk een systeem met vijf cijferwielen (zoals die op een fietsslot) die zichtbaar zijn op de wijzerplaat en die bediend en omgeschakeld kunnen worden met twee drukknoppen aan de zijkant van de kast. Hierdoor kan de drager met één druk op de knop kilometers invoeren in stappen van één tot tienduizend, al is na elke rit natuurlijk wel wat hoofdrekenen nodig om de afgelegde kilometers correct op te tellen.
Dit klinkt natuurlijk een beetje als een trucje, net zoals een van de belangrijkste functionele kenmerken van Richard Mille-horloges geen praktisch nut heeft: het gaat hier om de zogenaamde tourbillon, waarbij de uurwerkonderdelen, het balanswiel en het echappement, constant om hun eigen as draaien. Bij zakhorloges, die permanent in één positie hingen, werd dit gebruikt om positiefouten te compenseren; een polshorloge dat constant in beweging is, heeft deze complexe technologie echter niet nodig. De tourbillon dient eerder om te demonstreren wat technisch mogelijk is en de horlogemakersexpertise die Richard Mille natuurlijk in overvloed bezit.
Uiteindelijk draait het bij het Colnago-horloge (in tegenstelling tot de racefiets) niet om praktisch gebruik. Waar gaat het dan wel om? Dat is moeilijk te zeggen, vooral omdat de prijs van deze gelimiteerde oplage van 50 stuks rond de één miljoen euro ligt (officieel 800.000 Zwitserse frank plus btw). Sommige horloge-experts denken dat er makkelijk een of twee nullen van het prijskaartje afgehaald zouden kunnen worden. Uiteindelijk komen we weer terug bij modewoorden als 'aandachtseconomie' of 'vertoon van immense rijkdom', of we kunnen een meer pragmatische kijk kiezen: de regel (die ik heb vastgesteld) dat een polshorloge ongeveer een maandinkomen van de drager vertegenwoordigt, geldt ook voor wielersterren zoals Tadej Pogačar of Mathieu van der Poel, die tot de bekendste Richard Mille-fans in het peloton behoren. Hoewel we ervan uit kunnen gaan dat ze hun Richard Mille-horloges niet hoeven te betalen, zijn ze contractueel verplicht om het uurwerk te dragen tijdens het beoefenen van hun sport.
Nog steeds geen stap dichter bij de essentie van het fietsen.
Door je te concentreren op het Colnago-model van dit exclusieve horlogemerk kom je niet dichter bij de ziel van het wielrennen. Want die ziel is misschien nog net zo nuchter als Eddy Merckx die de racefiets van een schooljongen afstelt. En natuurlijk zijn er horlogefabrikanten die deze nuchtere kwaliteit beter vertegenwoordigen dan Richard Mille, terwijl ze tegelijkertijd een nauwe band met de wielersport onderhouden. Tudor bijvoorbeeld, sponsor van het Zwitserse team en officiële tijdwaarnemer van de Giro d'Italia. Daar vind je een functionele en tamelijk ongebruikelijke uurwerken wat ongeveer evenveel kost als een Italiaans stalen frame…
